فروردین ۰۷, ۱۳۹۸
گروه وکلای سنا - وکیل متخصص سرقفلی در تهران

دعوای رفع تصرف عدوانی

دعوای رفع تصرف عدوانی

معرفی دعوای رفع تصرف عدوانی

دعاوی تصرف که سه قسم (دعوای رفع تصرف عدوانی و دعوای رفع مزاحمت از حق و دعوای رفع ممانعت از حق) را شامل می‌شوند زمانی طرح می‌شوند که بر «تصرف متصرف» خلل یا مشکلی پیش بیاید یعنی با وجود متصرف بودن و در اختیار داشتن و استفاده عملی از مالی توسط متصرف، ثالثی جلوی اینگونه تصرفات جزاً یا کلاً گرفته یا مزاحمت یا ممانعتی برای استفاده ایجاد نماید بدون اینکه اذن یا اجازه‌ ای از سوی متصرف داشته باشد.

به جهت اهمیت دعاوی تصرف که ارتباط مستقیم با نظم عمومی جامعه دارند مقنن برای رفع این حالت و اعاده وضع به حال سابق علاوه بر مقررات عمومی از جمله آیین دادرسی مدنی و قانون مجازات قوانین خاصی همانند قانون اصلاح قانون جلوگیری از تصرف عدوانی مصوب ۱۳۵۲ را تصویب نموده است که در ادامه به تشریح آنها خواهیم پرداخت.

قانون گذار به خاطر اهم شمردن موضوع دعوای تصرف عدوانی دو راهکار (حقوقی کیفری) برای رفع حالت تصرف عدوانی پیش بینی کرده است که به توضیح هر دو خواهیم پرداخت.

همچنین برای مشاهده و خرید “کتاب تصرف عدوانی” حقوقی و کیفری می توانید در انتهای صفحه به کتاب کاربردی در این زمینه از سایت چراغ دانش اقدام کنید.

تصرف عدوانی در ملک مشاع

پرسش: چنانچه در پرونده‌ای خواهان رفع تصرف عدوانی فقط مالک مشاعی ملک باشد و حکم بر نفع وی صادر شود اجرای چنین حکمی به چه صورت امکان‌پذیر است؟

هرچند در دعوای تصرف عدوانی مسئله مالکیت مطرح نبوده و در رسیدگی دعوی صرفاً احراز سبق تصرف خواهان و لحوق تصرف خوانده ضروری است؛ لکن با فرض مالکیت طرفین تفاوتی بین خلع‌ ید از ملک مشاع یا رفع تصرف عدوانی از ملک مشاع وجود ندارد و در خصوص مورد باید به یک نحو عمل شود و اجرای حکم در هر دو مورد به یک شیوه خواهد بود.

دعوای حقوقی تصرف عدوانی

در این نوع دعوا مقنن به متصرف قبلی ملک که ثالثی عدواناً از تصرف وی خارج شده حق داده است که بدون نیاز به اثبات مالکیت یا احراز ذی نفعی یا قائم مقامی در ملک صرفاً با اثبات تصرفات قبلی خود با رعایت تشریفات ملک خود را پس بگیرد یعنی مقنن با این تشریفات حمایت متصرف را تدارک دیده است.

تصرف عدوانی

ارکان دعوای تصرف عدوانی

دعوای تصرف عدوانی عبارتست از « ادعای متصرف سابق مبنی بر این‌که دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می‌نماید.»

براساس این تعریف در دعوای تصرف عدوانی باید شرایط ذیل اثبات گردد.

اولاً : سبق تصرف خواهان: یعنی باید خواهان، سابق بودن تصرفات خود را بر ملک ثابث نماید ولی لازم نیست مالکیت یا سمت خود را نسبت به اموال مورد تصرف ثابت کند

ثانیاً: لحوق تصرف خوانده: موخر بودن تصرفات خوانده بر ملک نیز باید از سوی خواهان پرونده اثبات شود به عبارتی تصرفات خوانده باید بعد از تصرفات خواهان باشد.

ثالثاً: عدوانی بودن تصرفات خوانده باید تصرفات خوانده دعوا، عداونی یعنی برخلاف حکم قانون یا اذن و اجازه خواهان یا قائم مقام یا وکیل وی باشد در صورتی که با اذن و اجازه خواهان ، خوانده متصرف ملک شود، لیکن بعد از رجوع از اذن توسط خواهان پرونده، خوانده از ملک رفع تصرف بنماید طرح دعوای رفع تصرف مواجه با اشکال خواهد بود.

رابعاً: موضوع تصرف مال غیر منقول باشد:

به صراحت ماده ۱۵۸ ق.آ.م موضوع این نوع دعاوی باید مال غیرمنقول باشد در تعریف مال غیر منقول ماده ۱۲ق .م مقرر داشته است

« مال غیرمَنقول آن است که از محلی به محل دیگر نتوان نقل نمود اعم از اینکه استقرار آن ذاتی باشد یا به واسطه عمل انسان به نحوی که نقل آن مستلزم خرابی یا نقص خود مال یا محل آن شود. »

بنابراین زمانی که موضوع تصرف ، اموال منقول مثل ماشین یا هرچیزی که مطابق قانون به موجب مواد ۱۹ الی ۲۲ جزء اموال منقول محسوب می‌شوند باشند طراح دعوای تصرف عداونی براساس ماده ۱۵۸ ق.ا.م امکان نخواهد داشت.

دعوای تصرف عداونی در قانون خاص

در قانون اصلاح قانون جلوگیری از تصرف عداونی مصوب ۱۳۵۲ دعوای تصرف عدوانی دعوایی می‌باشد که شخص مال غیر منقول را در تصرف داشته باشد ثالثی بدون اذن و اجازه و رضایت متصرف سابق ملک را از تصرف وی خارج نموده باشد.

ارکان دعوای تصرف عدوانی اصلی براساس این قانون بدین شرح می‌باشد

اولاً: مال غیرمنقول را سابقاً متصرف بوده است بدون اینکه محتاج باشد مشروع بودن و مدت تصرف خود را به اثبات برساند.

ثانیاً: اکنون همان مال را خوانده متصرف است و از تاریخ تصرفات خوانده (مشتکی عنه) بیش از یک ماه نگذشته است.

دعاوی تصرف در اموال مشترک

خوشبختانه مقنن درخصوص اموال مشترک دعاوی تصرف را بدین شکل پذیرفته است:

«در صورتی که دو یا چند نفر مال غیرمنقولی را به طور مشترک در تصرف داشته یا استفاده می‌کرده‌اند و بعضی از آنان مانع تصرف یا استفاده و یا مزاحم استفاده بعضی دیگر شود حسب مورد در حکم تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق محسوب و مشمول مقررات این فصل خواهد بود.»

حتی پا را فراتر گذاشته این گونه دعاوی را نسبت به خدمات و لوازمی که به نوعی مورد استفاده در مجتمع‌ های آپارتمانی (جزء مشاعات) می‎‌باشد را بدین شرح تنفیذ نموده است:

«دعاوی مربوط به قطع انشعاب تلفن، گاز، برق و وسایل تهویه و نقاله (از قبیل بالابر و پله برقی و امثال آن‌ها) که مورد استفاده در اموال غیرمنقول است مشمول مقررات این فصل می‌باشد مگر اینکه اقدامات بالا از طرف مؤسسات مربوطه چه دولتی یا خصوصی با مجوز قانونی یا مستند به قرارداد صورت گرفته باشد.»

تصرف عدوانی

مقایسه دعوای تصرف عدوانی با خلع ید

در دعوای خلع ید‌، خواهان باید:

اولاً: مالکیت خود را چه مشاعی یا طلق اثبات نمایند؛

ثانیاً: غاصبانه بودن تصرفات خوانده را نیز اثبات نماید؛

ثالثاً: ادامه داشتن و استمرار تصرف غاصبانه را نیز اثبات نماید؛

در حالی که در دعوای تصرف‌ عدوانی صرف سبق تصرف خواهان وافی به مقصود بوده و نیازی به اثبات مالکیت نیست.هرچند غاصبانه بودن و استمرار تصرف‌ عدوانی و هچنین موضوع تصرف (مال غیرمنقول) در هر دو دعوا مشترک می‌باشد.

مقایسه تصرف دعوای عدوانی با تخلیه ید

آنچه باعث تفاوت و تفکیک این دو دعوا می‌شود، نحوه تصرف و ادامه آنها در این دو دعوا می‌باشد، چرا که در دعوای تخلیه، اولاً: تصرفات خوانده ابتدا عدوانی نبوده بلکه تابع توافق قراردادی (استیجاری) بوده است، ثانیاً: با وجود مضی مدت توافق شده و درخواست خواهان، خوانده تصرف خود را ادامه می‌دهد هرچند اختلافی در مالکیت یا ذی سمت بودن خواهان نیست در حالی که در دعوای تصرف عدوانی:

 اولاً: تصرفات خوانده هیچ موقع با رضایت خواهان نبوده؛

ثانیاً: تابع قرارداد یا توافق نیست؛

ثالثاً: دلیل تصرف متصرف، ادعای ذی‌سمت یا مالکیت بر‌موضوع دعوا می‌باشد.

نمونه دادخواست دعوای تصرف عدوانی

دادخواست رفع تصرف عدوانی به همراه دستور موقت

مشخصات طرفیننامنام خانوادگینام پدرسنشغلمحل اقامت- خیابان کوچه پلاک- کدپستی
خواهان        
خوانده        
وکیل        
خواسته یا موضوعتقاضای رفع تصرف و قلع و قمع بنا مقوم به……. ریال و اجرت المثل ایام تصرف مقوم به……….. ریال به انضمام کلیه خسارات قانونی با صدور دستور موقت
دلایل و منضماتکپی مصدق سند مالکیت، معاینه و تحقیق محلی با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری
ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی

احتراماً به استحضار می رساند،

به موجب سند مالکیت شماره……..، ……………..دانگ پلاک ثبتی…………../………… بخش ……………. واقع در…………….. متعلق به اینجانب می باشد نظر به اینکه خوانده/خواندگان بدون اذن و اجازه اینجانب پلاک ثبتی مذکور را در تصرف غاصبانه خود گرفته و با وصف مراجعات مکرر از رفع تصرفات عدوانی خود و تحویل آن به اینجانب امتناع می نمایند؛ فلذا با تقدیم این دادخواست مستندات به ماده ۳۰۸ و ۳۱۱ قانون مدنی صدور حکم به رفع تصرف عدوانی و قلع و قمع بنای بدون مجوز خوانده/خواندگان جزء پلاک ثبتی فوق الذکر و اجرت المثل ایام تصرف از تاریخ ………….. لغایت صدور حکم به میزان ……………… ریال به انضمام کلیه خسارات و هزینه دادرسی مورد استدعاست .

عند الاقتضا برای اثبات ادعای خود و تعیین اجرت المثل ایام تصرف غاصبانه به معاینه و تحقیق محلی با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری استناد می‌نماید. ضمناً نظر به اینکه خوانده در شرف احداث بنا در پلاک مذکور می باشد بدواً صدور دستور موقت به منع وی از احداث بنا به استناد مواد ۳۱۰ و ۳۲۰ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در مور مدنی و اجرای فوری آن نیز تقاضا می گردد.

محل امضاء مهر اثر انگشت 
شماره و تاریخ ثبت دادخواستریاست محترم شعبه ………… دادگاه …………… رسیدگی فرمایید. نام و نام خانوادگی ارجاع  

http://cheraghdanesh.com/product/%D8%AF%D8%B9%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D8%B1%D9%81-%D8%B9%D8%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7

ارسال یک نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

حق چاپ برای گروه وکلای سنا محفوظ است و هرگونه کپی برداری از مطالب فقط با ذکر منبع و لینک امکانپذیر می باشد© ©