اردیبهشت ۰۱, ۱۳۹۸
گروه وکلای سنا - وکیل متخصص سرقفلی در تهران

دعوای تمکین

دعوای تمکین

 

تمکین در لغت به معنای مالک گردانیدن و ثابت نمودن آمده است که در مقابل نشوز معنا می‌شود و از نشوز به عدم اطاعت و بر پاخواستن تعبیر می‌شود دعوای الزام به تمکین یکی از دعاوی رایج خانوادگی است که عموماً از سوی مردان زمانی که همسرانشان به خاطر اختلافات، زندگی مشترک را رها نموده مطرح می‌شود البته با مستفاد از مواد ۱۱۰۲ و ۱۱۰۳ قانون مدنی می‌توان گفت که اگر مرد نیز به تکالیف زناشویی خود عمل ننماید یا در انجام و ادای تکالیف شرعی و خانوادگی خود مرتکب قصور شود دعوای الزام به تمکین زوج از سوی زوجه باید امکان داشته باشد.

دعوای الزام به تمکین

همان‌طوری که در بالا توضیح دادیم این دعوا ممکن است از سوی زوج یا زوجه طرح گردد هرچند در رویه عملی حاضر زوج این دعوا را مطرح می‌کند در این دعوا احراز دو رکن (اثبات رابطه زوجیت و اثبات عدم اطاعت و تمکین خوانده) از ضروریات دعوا محسوب می‌‌شود که در ذیل به توضیح‌های آنها می‌پردازیم.

اثبات رابطه زوجیت

برای طرح دعوای الزام به تمکین اثبات وجود رابطه زوجیت الزامی است چرا که در صورتی این دعوا قابل پذیرش است که رابطه زوجیت وجود داشته و باقی باشد؛ بنابراین، طرح دعوای الزام به تمکین، در خصوص رابطه موقت (نکاح منقطع) که مهلت آن منقضی شده امکان نخواهد داشت.

البته اگر در دعوای تمکین، خوانده مدعی عدم وجود رابطه زوجیت باشد خواهان دعوا باید دادخواستی مبنی بر اثبات زوجیت مطابق قانون حمایت خانواده به مرجع قضائی ذی‌صلاح تقدیم نماید تا رسیدگی بر دعوای اثبات زوجیت و قطعی شدن حکم مربوطه دعوای الزام به تمکین متوقف خواهد شد. البته صرفاً انکار زوجیت کافی نبوده و خواهان می‌تواند با ارائه دلایلی چون سند نکاحیه یا

سایراسناد و مدارک محکمه‌پسند واهی بودن ادعا را اثبات کند به یاد داشته باشیم که انکار یا ادعای زوجیت بر خلاف واقع، جرم بوده و مطابق ماده ۵۲ قانون خانواده جدید که مقرر می‌دارد: « هرکس در دادگاه زوجیت را انکار کند و سپس ثابت شود این انکار بی‌اساس بوده است یا برخلاف واقع با طرح شکایت کیفری یا دعوای حقوقی مدعی زوجیت با دیگری شود به حبس تعزیری درجه شش و یا

جزای نقدی درجه شش محکوم می‌شود. این حکم درمورد قائم‌مقام قانونی اشخاص مذکور نیز که با وجود علم به زوجیت، آن را دردادگاه انکارکند یا علی‌رغم علم به عدم زوجیت با طرح شکایت کیفری یا دعوای حقوقی مدعی زوجیت گردد، جاری است.» مرتکب مجازات خواهد شد.

اثبات عدم تمیکن

به دور از معنای لغوی تمکین، در اصطلاح حقوقی و فقهی تمیکن دو معنی عام و خاص دارد که در معنای عام، به انجام کلیه وظایف از سوی زن نسبت به شوهر و اطاعت از وی اعم از رابطه زناشویی و مدیریت خانه، امرارمعاش و… تعبیر می‌شود؛ لیکن تمکین خاص در معنای انجام وظایف زناشویی از سوی زوجین و نشوز نبودن آنها در روابط زناشویی آمده است لذا برای طرح دعوای الزام به تمکین علاوه بر اثبات رابطه زوجیت، اثبات عدم تمیکن خوانده دعوا لازم می‌باشد اعم از اینکه خوانده دعوا مرد باشد یا زن.

ضمانت‌های اجرای عدم تمکین زن از مرد

این ضمانت اجراها در خصوص عدم تمکین زوجه مصرحاً یا متفقاً در مقررات مدنی و قانون حمایت خانواده پیش­بینی شده که ما در این نوشته این ضمانت‌ها را در چهار بند توضیح خواهیم داد.

  • عدم استحقاق نفقه
  • دعوای الزام به تمکین
  • اجازه ازدواج دوم
  • عدم استحقاق اجرت‌المثل و نحله از ناحیه زوجه

ضمانت اجرای عدم تمکین مرد از زن

همان‌طوری که قبلاً نیز شرح دادیم ممکن است زوج نیز به تکالیف زناشویی خود عمل ننماید در این حالت چه ضمانت اجرایی برای تمکین زوج وجود دارد در ادامه به بررسی این نوع ضمانت اجراها خواهیم پرداخت.

  • طرح دعوای الزام به تمکین زوج
  • درخواست طلاق از طرف زوجه

دفاعیات خوانده پرونده دعوای تمکین

همان‌طوری که توضیح دادیم خوانده پرونده ممکن است زوج یا زوجه باشد به هر حال مشارالیه می‌تواند دلیل عدم تمکین را به وجود مانع شرع همچون بیماری،حج واجب، روزه داری عنوان نماید یا اگر زوجه طرف دعوا است می تواند علت عدم تمکین را وجود ترس و ضرر بدنی، مالی یا شرافتی یا استفاده ازحق حبس اعلام کند در این خصوص ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی مقرر می‌دارد: «زن می‌تواند تا مَهر به او تسلیم نشده از ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند مشروط بر اینکه مَهر او حالّ باشد و این امتناع مُسقِط حق نفقه نخواهد بود.» در این حالت عدم پرداخت نفقه از سوی زوج مطابق تبصره ماده ۵۳ قانون خانواده جدید جرم محسوب و قابل مجازات می‌باشد.

ضمانت‌های اجرایی تخلف از تمکین

در این مبحث بر ضمانت‌های اجرایی تخلف از تمکین زوجه و زوج در دو گفتار مجاز می‌پردازیم که بعضی‌ها به‌صورت مستقیم و بعضی‌ها به صورت غیر مستقیم قابل اعمال می‌باشند.

 

دادخوست تقابل صدور حکم تمکین در مقابل دادخواست مطالبه نفقه

مشخصات طرفیننامنام خانوادگینام پدرسنشغلمحل اقامت- خیابان کوچه پلاک- کدپستی
خواهان      
خوانده      
وکیل      
خواسته یا موضوعتقاضای صدور حکم تمکین
دلایل و منضماتکپی مصدق: ۱٫ عقدنامه ۲٫ اظهارنامه شماره…/ تلگراف مورخ…، …
ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی
احتراماً به استحضار می‌رساند:

با سلام، احتراماً مستند به ماده ۱۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی دادخواست تقابل در خصوص پرونده کلاسه … مطروحه در شعبه … به عرض می رساند:

اینجانب به استناد کپی مصدق عقدنامه شماره… مورخ / / باخوانده عقد ازدواج دائمی در دفترخانه… منعقد کرده‌ایم. نظر به اینکه خوانده (زوجه قانونی اینجانب) بدون عذر موجه و علت شرعی و قانونی و بدون اخذ اجازه در تاریخ…، زندگی مشترک را ترک نموده و در منزل پدری خود به سر می‌برد و با مراجعات مکرر و ارسال اظهارنامه/ تلگراف (کپی مصدق پیوست) حاضر به تمکین و بازگشت به منزل مشترک نشده است، فلذا مستنداً به ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی تقاضای صدور حکم به تمکین زوجه و رد دعوای مطالبه نفقه را دارد.

محل امضاء مهر اثر انگشت 
شماره و تاریخ ثبت دادخواستریاست محترم شعبه ………… دادگاه …………… رسیدگی فرمایید.

نام و نام خانوادگی ارجاع

 

نمونه دادخواست دعوای تمکین

مشخصات طرفیننامنام خانوادگینام پدرسنشغلمحل اقامت- خیابان کوچه پلاک- کدپستی
خواهان      
خوانده      
وکیل      
خواسته یا موضوعالزام خوانده به تمکین
دلایل و منضمات۱- سند نکاحیه ۲- اظهارنامه ۳- گواهی گواهان
ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی
احتراماً به استحضار می‌رسانم در تاریخ…. به موجب سند نکاحیۀ شمارۀ … خوانده به عقد زوجیت دائم اینجانب درآمده است. اما مدتی است بدون اجازه، زندگی مشترک زناشویی را ترک و از تمکین نسبت به اینجانب خودداری می‌ورزد. علی‌رغم مراجعات مکرر و ارسال اظهارنامۀ شمارۀ …. مورخ … مبنی بر دعوت به مراجعت زندگی زناشویی همچنان به نشوز خود ادامه می‌دهد.

بنابراین مستند به ماده ۱۱۰۳ و ۱۱۱۴ قانون مدنی صدور حکم بر محکومیت خوانده به الزام به تمکین را استدعا دارم.

محل امضاء مهر اثر انگشت 
شماره و تاریخ ثبت دادخواستریاست محترم شعبه ………… دادگاه …………… رسیدگی فرمایید.

نام و نام خانوادگی ارجاع

 

 

تمکین در دوران عقد چگونه است

از مقدمات تمکین، تهیه منزل مستقل در حد شئونات زوجه است.

رأی شعبه ۲۸۲ دادگاه عمومی خانواده تهران

در خصوص دعوا آقای (س.ع.) فرزند (س.) به طرفیت خانم (ش.ح.) فرزند (ن.) به خواسته الزام خوانده به تمکین با احراز علقه زوجیت فی‌مابین طرفین، حسب دلالت مندرجات رونوشت سند نکاحیه پیوست، پرونده و اظهارات طرفین. نظر به این‌که از مقدمات تمکین، تهیه منزل مستقل در حد شئونات زوجه است و زوج در جلسه دادرسی مورخ ۲۶/۰۷/۹۱ اقرار نموده که منزلی جهت زندگی مشترک مهیا ننموده و هنوز زندگی مشترک را شروع نکرده‌اند و در دوران عقد به سر می‌برند و دلیل و مدرکی که دال بر نشوز و عدم تمکین زوجه باشد، ارائه و ابراز ننموده، لذا دعوا خواهان را غیر وارد تشخیص و حکم به بطلان آن صادر و اعلام می‌گردد. رأی صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در مراجع محترم تجدیدنظر استان تهران است.

رأی شعبه ۴۷ دادگاه تجدیدنظر استان تهران

تجدیدنظرخواهی آقای (س.ع.) نسبت به رأی موضوع دادنامه شماره ۱۴۱۰- ۲۹/۷/۹۱ صادره از شعبه ۲۸۲ دادگاه عمومی خانواده که بر رد درخواست تمکین اشعار دارد، وارد نیست؛ زیرا رأی تجدیدنظر خواسته موافق موازین قانونی و با رعایت اصول و قواعد دادرسی صادر گردیده و ایراد اساسی متوجه آن نیست. تجدیدنظرخواه نیز در این مرحله مطلب قابل توجهی عنوان نکرده، لذا به استناد ماده ۳۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی رأی تجدیدنظر خواسته تأیید می‌گردد. این رأی قطعی است.

 

تمکین-خاص

قوانین و مقررات دعوای تمکین

قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱

ماده ۱- به‌منظور رسیدگی به امور و دعاوی خانوادگی، قوه قضائیه موظف است ظرف سه سال از تاریخ تصویب این قانون در کلیه حوزه‌های قضائی شهرستان به تعداد کافی شعبه دادگاه خانواده تشکیل دهد. تشکیل این دادگاه در حوزه‌های قضائی بخش به‌تناسب امکانات به تشخیص رئیس قوه قضائیه موکول است.

تبصره ۱- از زمان اجرای این قانون در حوزه قضائی شهرستان‌هایی که دادگاه خانواده تشکیل نشده است تا زمان تشکیل آن، دادگاه عمومی حقوقی مستقر در آن حوزه با رعایت تشریفات مربوط و مقررات این قانون به امور و دعاوی خانوادگی رسیدگی می‌کند.

تبصره ۲- در حوزه قضائی بخش‌هایی که دادگاه خانواده تشکیل نشده است، دادگاه مستقر در آن حوزه با رعایت تشریفات مربوط و مقررات این قانون به کلیه امور و دعاوی خانوادگی رسیدگی می‌کند، مگر دعاوی راجع به اصل نکاح و انحلال آن‌که در دادگاه خانواده نزدیک‌ترین حوزه قضائی رسیدگی می‌شود.

ماده ۲- دادگاه خانواده با حضور رئیس یا دادرس علی‌البدل و قاضی مشاور زن تشکیل می‌گردد. قاضی مشاور باید ظرف سه روز از ختم دادرسی به‌طور مکتوب و مستدل در مورد موضوع دعوا اظهارنظر و مراتب را در پرونده درج کند. قاضی انشاء کننده رأی باید در دادنامه به نظر قاضی مشاور اشاره و چنانچه با نظر وی مخالف باشد با ذکر دلیل نظریه وی را رد کند.

تبصره- قوه قضائیه موظف است حداکثر ظرف پنج سال به تأمین قاضی مشاور زن برای کلیه دادگاه‌های خانواده اقدام کند و در این مدت می‌تواند از قاضی مشاور مرد که واجد شرایط تصدی دادگاه خانواده باشد استفاده کند.

ماده ۳- قضات دادگاه خانواده باید متأهل و دارای حداقل چهار سال سابقه خدمت قضائی باشند.

ماده ۴- رسیدگی به امور و دعاوی زیر در صلاحیت دادگاه خانواده است:

۱. نامزدی و خسارات ناشی از برهم زدن آن؛

۲. نکاح دائم، موقت و اذن در نکاح؛

۳. شروط ضمن عقد نکاح؛

۴. ازدواج مجدد؛

۵. جهیزیه؛

۶. مهریه؛

۷. نفقه زوجه و اجرت‌المثل ایام زوجیت؛

۸. تمکین و نشوز؛

۹. طلاق، رجوع، فسخ و انفساخ نکاح، بذل مدت و انقضای آن؛

۱۰. حضانت و ملاقات طفل؛

۱۱. نسب؛

۱۲. رشد، حجر و رفع آن؛

۱۳. ولایت قهری، قیمومت، امور مربوط به ناظر و امین اموال محجوران و وصایت در امور مربوط به آنان؛

۱۴. نفقه اقارب؛

۱۵. امور راجع به غایب مفقودالاثر؛

۱۶. سرپرستی کودکان بی‌سرپرست؛

۱۷. اهدای جنین؛

۱۸. تغییر جنسیت؛

https://cheraghdanesh.com/shop/%da%a9%d8%aa%d8%a8-%d8%af%d8%b9%d8%a7%d9%88%db%8c-%d9%88-%d8%b1%d9%88%db%8c%d9%87-%d8%af%d8%a7%d8%af%da%af%d8%a7%d9%87-%d9%87%d8%a7/%d8%af%d8%b9%d9%88%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%85%da%a9%db%8c%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b1%d9%88%db%8c%d9%87-%d8%af%d8%a7%d8%af%da%af%d8%a7%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7/

ارسال یک نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

حق چاپ برای گروه وکلای سنا محفوظ است و هرگونه کپی برداری از مطالب فقط با ذکر منبع و لینک امکانپذیر می باشد© ©