تصرف عدوانی

شما می‌توانید با به اشتراک گذاشتن دیدگاه و تجربیات خود در انتهای مقاله به گفتمان آنلاین با کارشناسان وینداد و دیگر کاربران بپردازید.

آنچه در این مقاله می آموزیم

 تصرف عدوانی در کنار دعوای رفع مزاحمت و رفع ممانعت از حق، جز دعاوی سه گانه ایست که در آن از تصرفات یک فرد حمایت می شود. در دعوای تصرف عدوانی صحبت از این است که فرد متصرف مال غیرمنقولی بوده و کسی تصرف او را غیر قانونی می داند و اجازه تصرف در ملک را نمی دهد و یا به عبارتی او را از ملک بیرون می کند بدون هیچ مجوزی و به صورت عدوانی، در اینجا قانون گذار به فردی که قبلا متصرف بوده و الان وی را از آنجا بیرون کرده اند اجازه می دهد که با طرح دعوای رفع تصرف عدوانی به کمک یک وکیل ملکی، ملک را دوباره به وی بازگردانند.

به بیان ساده تر، در دعوای تصرف عدوانی قانون گذار از تصرفات سابق یک شخص حمایت می کند.

 

انواع دعاوی تصرف

در قانون آیین دادرسی مدنی این موارد بررسی شده اند:

  1. دعوای تصرف عدوانی.
  2. دعوای مزاحمت.
  3. دعوای ممانعت از حق.

دعاوی تصرف عدوانی

 

تفاوت تصرف عدوانی با خلع ید

تفاوتی که بین این دو وجود دارد این است که در تصرف عدوانی آنچه محور و ملاک قرار می گیرد تصرفات قبلی فرد خواهان است و خواهان مدعی است که در این ملک  متصرف بوده است و خوانده به زور آن را تصرف کرده و از دست وی بیرون کشیده است اما در خلع ید همین مورد تصرف غاصبانه وجود دارد اما با این فرق که خواهان در اینجا ادعای مالکیت می کند در حالی که در فرض قبلی اثبات مالکیت محور نبود و خواهان باید اثبات می کرد که قبلا در این ملک تصرف داشته است و سابقه تصرف وی از طریق شهادت شهود مبایعه نامه و…محرز شود به این دلیل در دعوای خلع ید سند مالکیت باید ارائه شود اما در تصرف عدوانی نیازی به ارائه چنین سندی نیست.

 

فرق تصرف عدوانی کیفری و حقوقی

مهم ترین تفاوت شکایت کیفری با حقوقی این است که در تصرف عدوانی کیفری، باید برای قاضی دادگاه اثبات شود که متصرف از روی عمد اینکار را کرده و می دانسته که ملک متعلق به شخص دیگری است.

در شکایت کیفری تصرف عدوانی شما حتما باید با اسناد و مدارکی که دارید اثبات کنید که مالک ملک هستید. در حالی که در تصرف عدوانی حقوقی همانطور که پیش تر توضیح دادیم لازم نیست که شما حتما مالک ملک باشید. مثلا زمانی که شما مستاجر هستید و صاحب خانه شما در خانه ای که اجاره کردید تصرف می کند.

در دعوای تصرف عدوانی کیفری شما از متصرف شکایت کیفری می کنید و دیگر نیاز نیست که برای رفع تصرف دعوای حقوقی هم مطرح کنید، چون دادگاه کیفری به رفع تصرف هم رای می دهد. در تصرف عدوانی حقوقی شما دادخواست حقوقی به مرجاجع قضایی حقوقی ارائه می دهید.

مسئله تصرف عدوانی هم از لحاظ حقوقی و هم از لحاظ کیفری قابل انجام است. یعنی شما می توانید در محاکم حقوقی دادخواست رفع تصرف عدوانی را مطرح کنید و در دادگاه کیفری هم شکایت کنید تا متصرف مجازات شود و در دادگاه کیفری دیگر به رفع تصرف حکمی دادگاه داده نمی شود، چون به این موضوع در دادگاه حقوقی رسیدگی می شود. لازم به تاکید است که شکایت همزمان حقوقی و کیفری در تصرف عدوانی در صورتی است که شما مالک باشید، چون در دعوای تصرف عدوانی کیفری مالکیت شما برای دادگاه باید اثبات شود.

 

تصرف عدوانی در ملک مشاع

تصور کنید که شما و همکارتان در یک ملک شریک هستید، سه دانگ برای شما است و سه دانگ دیگر برای همکارتان. حالا اگر همکارتان بدون اجازه در ملک تصرفی انجام دهد، تصرف عدوانی محسوب می شود. به این دلیل که شرکا در یک ملک در جزء جزء و کل آن شریک هستند و تصرف یکی از آن ها بدون اجازه ی دیگری، تصرف عدوانی محسوب می شود. در نتیجه شما می توانید به علت تصرف بدون اجازه ی شریکتان از او شکایت کیفری یا حقوقی کنید.

 

نتیجه گیری

دعوای تصرف عدوانی دعوای شخصی است که قبلا در ملکی متصرف بوده است و حال شخصی به زور و عدوان و به صورت غیر مجاز آن ملک را از وی گرفته و خودش در آن تصرف کرده یا اینکه اجازه تصرف در ملک را به متصرف سابق نمی دهد. قانون گذار در این زمینه از متصرف سابق حمایت کرده و مقرر کرده که وی می تواند دعوای تصرف عدوانی را اقامه کند تا دادگاه وضع را برای وی به حالت سابق برگرداند. اگر با چنین موضوعی پیش رو هستید توصیه می شود که از موسسه گروه وکلای سنا راهنمایی بخواهید.

نمونه رای دادگاه

رأی دادگاه بدوی

به تاریخ 26/10/1390 آقایان الف.ح.، م.خ. به وکالت از شرکت ت. دادخواستی به طرفیت آقای م.ط. به خواسته الزام خوانده به رفع تصرف عدوانی از یک باب آپارتمان … واقع در بخش … تهران و صدور دستور موقت مبنی بر جلوگیری از ایجاد آثار تصرف با پرداخت کلیه خسارات دادرسی را تقدیم این دادگاه کرده اند. مختصر ادعا بر این اساس است که حسب مبایعه نامه عادی مورخ 17/11/1385 یک باب آپارتمان مسکونی واقع در خیابان … جزء پلاک ثبتی مذکور از آقای م.ذ. خریداری کرده و حسب صورت جلسه مورخ 31/4/1387، ملک موصوف تسلیم و تحویل موکل می گردد. نظر به اینکه موکل مدتی به ملک مذکور مراجعه نکرده و خوانده محترم از وضعیت موجود سوء استفاده نموده و عدواناً اقدام به تصرف آپارتمان کرده است، بنابراین تقاضای اتخاذ تصمیم شایسته را دارد. خوانده در مقام دفاع با حضور در جلسه دادرسی اظهار می دارند که واحدی را از آقای م. خریداری کرده اند و در سال 1389 در همان سال هم نامبرده واحد را به وی تحویل داده است که با مراجعه به خواهان متوجه عملکرد آقای م. گردیده اند و بعد از آن دیگر چک ها را پاس نکردم و نام برده هم چک های مرا برگشت زدند، اما وجوه آنها را به حساب واریز کردم، بدون آن که چک هایم را مسترد کند و حدود 000/000/120 تومان تاکنون به وی پرداخت و کار انجام داده ام و به نوعی ادعای خواهان را قبول دارم. زیرا نمی توانم مدارک آنها را زیر سوال ببرم؛ ولی تصرفات من برگرفته از فعل فروشنده است و او واحد را به من تحویل داده است. زیرا با پرداخت چک ها به وی اعتماد کردم و در حال حاضر با ادعای ثالث مواجه هستم. دادگاه با توجه به اینکه در دعوای تصرف عدوانی سبق تصرف، لحوق تصرف و عدوانی بودن ملاک و معیار است و صورت جلسه تحویل به خواهان مؤید سبق تصرف اوست و لحوق تصرف خوانده به واسطه فعل غیر هم تجویز استیلاء بر مال و حق غیر را نمی نماید و از این جهت دادگاه با توجه به دفاع به عمل آمده ادعای خواهان را وارد و ثابت تشخیص و مستنداً به مدلول مواد 158، 174، 175، 176 قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1257، 1258، 1284، 1286، 1321 و 1324 قانون مدنی و 197، 198، 503، 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر تصرف عدوانی آپارتمان مورد ترافع و تحویل و تسلیم آن به خواهان دعوا با پرداخت مبلغ 000/460 ریال هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل خواهان صادر و اعلام می دارد و در عین حال با توجه به تصرف مکان انجام پذیرفته و محتوای صدور دستور موقت منتفی گردیده است، نظر به رد تقاضای خواهان در این خصوص صادر و اعلام می دارد. حکم دادگاه حضوری و ظرف مهلت بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظردر مرجع محترم تجدیدنظر استان تهران می باشد.
رئیس شعبه 86 دادگاه عمومی حقوقی تهران ـ یزدانی

 

رأی دادگاه تجدیدنظر استان

در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای م.ط. با وکالت بعدی آقای الف.ح.، م.خ. به طرفیت شرکت. به شرح دادخواست تجدیدنظر نسبت به قسمت اول دادنامه شماره 368 مورخ 18/4/91 صادره در پرونده کلاسه شعبه 86 دادگاه عمومی حقوقی تهران که متضمن صدور حکم بر رفع تصرف عدوانی و تحویل و تسلیم آن به خواهان دعوی و پرداخت مبلغ000/460 ریال بابت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل طبق تعرفه درحق خواهان می باشد. با عنایت به جمیع محتویات پرونده، دادنامه بدوی مطابق با موازین قانونی و بارعایت اصول دادرسی صادرگردیده و اعتراض موجه و ایراد مؤثری که موجبات نقض و بی اعتباری آن را فراهم آورد، در این مرحله از دادرسی به عمل نیامده و موضوع تجدیدنظرخواهی با هیچ یک از جهات مندرج در ماده 348 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مطابقت ندارد. لذا ضمن رد تجدیدنظرخواهی به استناد مقررات ماده 358 قانون آیین دادرسی مارالذکر، دادنامه تجدیدنظرخواسته را عیناً تأیید و استوار می نماید. رأی صادره قطعی است.
رئیس شعبه 33 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه
شهرآبادی ـ خیری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مقالات دیگر

با ما در ارتباط باشید