غصب چیست – به زبان ساده + معنی و مفهوم غصب در حقوق و قانون مدنی ایران

غصب چیست – به زبان ساده + معنی و مفهوم غصب در حقوق و قانون مدنی ایران

غصب در فقه و حقوق تصرف و سلطه بر مال دیگر یا حق دیگری تعریف شده است.

از جهت دیگر برای تحقق یافتن غصب لازم است عدوان یعنی عمد داشتن و آگاهی داشتن از این که این ملک متعلق به دیگری است وجود داشته باشد با این شرایط، فرد غاصب که ملک را غصب کرده باید هزینه تمام خسارت ها و مدتی که ملک را استفاده کرده را هم بپردازد.

در مقابل غصب مفاهیم دیگری نیز وجود دارد که درباره آن بحث خواهیم کرد.

وکیل پایه یک دادگستریغصب چیست؟

گفتیم که اگر فردی غاصب است که با آگاهی و علم به این که مالی مثل ماشین یا گوشی یا لپ تاپ یا ملکی؛ متعلق به مالک دیگری است؛ آن را تصرف کند و طبق مبانی فقه و قانون به شدیدترین نحو با او برخورد می شود.

برای مثال حتی اگر اتفاقی ناگهانی بیفتد و مال از بین برود مثلا در اثر زلزله باز هم باید معادل قیمت آن مال را پرداخت کند اگر چه تقصیری نداشته باشند.

در حکم غصب یا شبه غصب چیست؟

آنچنان که در بحث غصب گفتیم که تصرف کردن در مال دیگری با علم داشتن به این که مال خودش نیست مسئولیت آور است اما قانون گذار پا را از این فراتر می گذارد وی اگر کسی مال دیگری را در دست داشته باشد بدون علم داشتن به این که مال دیگری است؛ ضامن و به اصطلاح در حکم غاصب یا مانند غاصب به حساب می آید و مانند غاصب با او رفتار می شود.

 مثلا در عقد و قراردادی که بسته شده است، طرفین نمی دانند که این عقد باطل است اما مال را تحویل می دهند حال کسی که از باطل بودن عقد خبری ندارد و مال در دستش است مانند غاصب خواهد بود.

در حکم غصب یا شبه غصب چیست؟

چگونه غاصب را از ملک بیرون کنیم؟

گاهی غاصب مال غیر منقولی مثل ملک را تصرف کرده که با توجه به اوضاع و شرایط باید یکی از دعاوی رفع تصرف عدوانی و یا خلع ید را مطرح کرد؛ اما اگر مال، منقول باشد؛ دعوای استرداد مالکیت لحاظ می شود.

خلع ید و تصرف عدوانی هر کدام احکامی دارند و در نحوه اقامه دعوا باید نکاتی درباره آن مورد توجه قرار بگیرد لذا توصیه می شود در این باره با وکیل دادگستری مجرب مشورت کنید تا از راهنمایی های لازم برخوردار شوید.

زیرا اقامه اشتباه دعوا باعث رد دعوا توسط دادگاه می شود و همچنین باعث صرف هزینه و زمان مضاعف خواهد شد.

وکیل پایه یک دادگستریدر ادامه به دعوایی مربوطه مختصرا اشاره می کنیم.

  • خلع ید: خلع ید یعنی اخراج فرد از ملک. خلع ید دعوایی است که علیه غاصب طرح می شود با این ویژگی که تنها مالک می تواند این دعوا را اقامه کند؛ پس اگر ملک از دست مستاجر گرفته شود باید دعوای تصرف عدوانی اقامه شود.
    نحوه استدلال و اقامه دعوا را با مشاوران و وکلای این حوزه مشورت نمایید.
  • تصرف عدوانی: تصرف عدوانی هم مانند خلع ید برای اخراج غاصب است با این تفاوت که خلع ید، حق مالک است و مالک محوریت دارد اما در اینجا قانون گذار از متصرف قبلی ملک مثلا مستاجر حمایت می کند و اجازه می دهد شخصی غیر از مالک هم اخراج فرد غاصب را بخواهد.
  • تخلیه ید: تخلیه ید اگر چه مشابهت هایی با موارد قبل دارد اما در موردی است که فرد از ابتدا غاصب نبوده و مثلا مستاجر بوده و حالا که مدت اجاره تمام نشده ملک را تحویل نمی دهد در اینجا باید دعوای تخلیه اقامه کرد.

فرق ممانعت از حق با غصب

در ممانعت، فرد مال را تصرف نکرده و در اختیار نگرفته است ولی اجازه استفاده از مال را از مالک آن سلب کرده و به نوعی مانع ایجاد کرده است که فرد از ملک خود استفاده کند که اینجا غصب نخواهد بود و دعوایی هم که باید اقامه شود دعوا رفع ممانعت خواهد بود نه غصب خلع ید و با تصرف عدوانی.

مشاوره حقوقی راجع به غصب و خلع ید

مشاوره حقوقی راجع به غصب و خلع ید

 گفتیم که در هر شرایط و با توجه به اوضاع و احوال پرونده باید نحوه استناد به ادله و طرح دعوا را تعیین کرد. برای مثال اگر علیه مستاجر طرح دعوای تخلیه کنیم با مشکل مواجه خواهیم شد. و دعوا رد می شود.

توصیه می شود برای این کار با وکلای متخصص ملکی در موسسه حقوقی گروه وکلای سنا مشورت کنید تا از راهکار های لازم و موارد دیگر آگاه شوید‌.

وکیل پایه یک دادگسترینتیجه گیری

غصب عنوانی است که هم در قانون مدنی و هم قوانین کیفری مورد اشاره قرار گرفته است. ضمانت اجرای غاصب، به جز اخراج، پرداخت تمامی منافع مال و خسارات وارده به مال خواهد بود.

نحوه اخراج و طرح دعوا در موارد مختلف ممکن است متفاوت باشد در اینجا اشاره کردیم که بهتر است مسئله خود را با مشاوران موسسه در میان بگذارید.

سوالات متداول

غصب چیست؟

غصب در واقع گرفتن و تصرف کردن یک مال یا ملک است که شخص مالک آن نیست.

ضمانت اجرای غاصب چیست؟

 به جز طرح دعوا در دادگاه و شکایت کیفری، در صورت وجود شرایط تمام خسارات وارده به مال را می توان از فرد غاصب مطالبه کرد.

نحوه اخذ مشاوره برای خلع ید چگونه است؟

برای این کار می توانید از طریق شماره تلفن ۰۲۱۸۸۱۴۰۸۰۸و ۰۲۱۸۸۴۱۰۰۵۷با گروه وکلای سنا تماس بگیرید تا به تخصصی ترین شیوه راهنمایی شوید.

1 دیدگاه

  • فرزین

    14 تیر 1401 - 12:54 ب.ظ

    سلام و خسته نباشید پدر بنده سال ۶۱ طی یک قولنامه دستی دو قطعه زمین کشاورزی رو با شریکش از شخصی خریداری کردن که در سال ۸۱ سه دانگ شراکتی رو هم از شریکش خرید،وطی چند سال اخیر مدام از طرف ورثه فروشنده طرح دعوی میشه.مدارک ماشامل ۱_ قولنامه سال ۶۱ فی مابین پدرم و مورث خواهان ها با امضای گواه هستش که از معتمدین محسوب میشه ۲-قولنامه. خرید سه دانگ شریک با گواه ۳-استشهادیه محلی دال بر خرید قانونی اراضی و کشت و برداشت اون تا الان ۴_نظریه کارشناسی طرح دعوی خلع یدعلیه پدرم که براثبات مالکیت وصحت قولنامه وحقانیت پدرم اذعان داره
    لذا از سال ۹۶ تا الان ورثه فروشنده اقدام به طرح دعوی های متعدد علیه پدرم نموده اند،و تنها مدرکی که دارن یک برگ نسق زراعی مربوط به پدرشون هست که باتوجه به اراضی این منطقه اکثر مالکین اینطور نسق زراعی دارن که بصورت مشاعیه
    اولین پرونده‌ با موضوع خلع ید بود که دادگاه بدوی تاییدش کرد یکی از شعب تجدیدنظر تایید و شعبه هم عرض رد و نهایتا وکیل خواهان ها اعاده دادرسی کرد که اونهم منجر به رد دعوی گردید
    بار دوم اقدام به طرح دعوی تصرف عدوانی کردن که بازهم رد شد
    آخرین بار مجدد اقدام به طرح دعوی خلع ید کردن که دادگاه بدوی تاییدش کرد که بنابر عدم اطلاع پدرم از پرونده هیچ‌یک از جلسات دادگاه حضور نداشت و رای غیابی صادر شد،ماهم واخواهی زدیم که دادگاه بدوی قبول نکرد اما تجدیدنظر رای رسیدگی مجدد به دادگاه بدوی صادر کرده
    لذا بعداز رای شعبه بدوی اجراییه صادرشده واجرای حکم و همچنین اجرت المثل ایام تصرف ،
    سوالی که ازمحضرتون دارم اینه که با این شرایطی که عرض کردم ما اقدام به طرح دعوی بلکه موضوعی کنیم؟
    ماهم میتونیم متقابلاً دادخواست خلع ید و اثبات مالکیت بدیم و یا شکایت تصرف و مزاحمت رو ارایه بدیم؟
    آیا طرح دعوی با یک موضوع برای دو بار یا سه بار قانونیه چون همون‌طور که عرض کردم بار اول خلع ید مطرح کردن که رد شد و الانم که پرونده مجدد خلع ید در جریانه
    بزرگواری میکنید یه راهکار مناسبی رو ارایه بدید که تنها سرمایه و دلخوشی این پیرمرد ازبین نره
    سلام روزتون بخیر
    به نظرم در مقام دفاع اول به ایراد امر محکوم به استناد کنید و حکم خلع یدی که خواهان در آن محکوم به بی حقی شده رو استناد کنید اگر دادگاه قانع نشد به سند مالکت سه دانگی که پدرتون خریده و وجهی که بابت آن پرداخته و شهادت شهود استناد کنید

پرسش و پاسخ