فسخ قرارداد به دلیل عدم انجام تعهد

فسخ قرارداد به دلیل عدم انجام تعهد

قرارداد ها طبق حکم قانون، لازم الاتباع هستند به این معنا که تا زمانی که باقی هستند باید اجرا شوند و هر چه در قرارداد توافق شده است مانند قانون بین طرفین باید اجرا شود و طرفین مکلف هستند که تعهدات و قول و قرار های خود را در قرارداد ایفا کنند و به عبارتی وفای به عهد کنند.

اما مسئله این جاست که اگر یکی از طرفین، از انجام تعهد خودداری کرد باید چکار کنیم آیا امکان فسخ قرارداد وجود دارد یا خیر؟

برخورد های نظام های قانونی با این مسئله ممکن است متفاوت باشد در ادامه به این مورد در حقوق ایران بیشتر می پردازیم.

موارد فسخ قرارداد چیست؟

 در این باره باید گفت که در ایران اصل بر این است که قرارداد را نمی توان به هم زد و فسخ کرد؛ زیرا اصل بر لازم بودن و غیر قابل فسخ بودن قرارداد هاست.

حال در مواردی قانون تعیین کرده در زمانی که ممکن است یکی از طرفین در معامله ضرر کند به وی حق فسخ اعطا می کند مانند خیار عیب، خیار غبن، خیار تدلیس و… برای این موارد می توان از همین سایت بحث خیارات قانونی را مطالعه کنید.

موارد فسخ قرارداد چیست؟

 کسی که تعهد را انجام نمی دهد

در اینجا به طور مستقیم نمی توانیم با اظهار نامه حق فسخ اعمال کنیم؛ چون در واقع کسی که از انجام تعهد تخلف کرده، باید از دادگاه بخواهیم که وی را الزام کند به انجام تعهد؛ یعنی باید در دادگاه به جای دعوای تایید فسخ باید دعوای الزام به ایفای تعهد طرح بشود و دادگاه پس از محکومیت فرد، از طریق حکمی که اجرای احکام (نه از طریق زور و نیروی انتظامی) ابلاغ می کند او را ملزم به اجرا می نماید؛ حال اگر فرد، تعهد را انجام نداد می توان هزینه انجام تعهد را از او گرفت و سپس به وسیله کسی دیگر آن تعهد را انجام داد.

حال اگر تعهد به شکلی باشد که شرط شده است که حتما خود فرد متعهد آن را انجام بدهد فرد طلبکار یا خواهان می تواند آن زمان قرارداد را فسخ کند.

چه زمانی می توان برای عدم انجام تعهد قرارداد را فسخ کنیم؟

برای عدم انجام تعهد در بالا گفته شد که ابتدائا زمانی می توان قرارداد را فسخ کرد که از دادگاه الزام فرد به انجام تعهد خواسته شود حال اگر با این کار هم این امر ممکن نشد آن زمان می توان قرارداد را فسخ کرد.

اما نکته مهم این است که شاید الزام و دعوای الزام در حال حاضر باعث سردرگمی بیشتر افراد بشود؛ زیرا ممکن است دیگر هیچ کدام از طرفین میلی و اشتیاقی به ادامه قرارداد و انجام آن نداشته باشند اما طلبکار بر خلاف آن باید طبق حکم قانون ابتدا دعوای الزام متعهد را طرح کند. راه حل این کار را در ادامه خواهیم گفت.

وکیل پایه یک دادگستری

راه حل فسخ بدون دعوای الزام به انجام تعهد

راه حلی که می توان قرارداد را بدون الزام کردن و به طور مستقیم فسخ کرد این است که ما در قرارداد شرط کنیم اگر یکی از طرفین از انجام تعهد خود تخلف کند و آن را انجام ندهد ما مستقیما و بدون تشریفات حق داریم که قرارداد را فسخ کنیم؛ دیگر در اینجا دادگاه هم به توافق طرفین احترام می گذارد و بدون دعوای الزام دعوای فسخ را قبول می کند.

 در حالی که اگر این شرط نباشد دادگاه دعوای فسخ را رد می کند زیرا حرفش این است که شما ابتدا باید الزام کنید و اگر ممکن نشد سپس فسخ صورت پذیرد. پس نحوه تنظیم قرارداد هم مهم خواهد بود.

موارد فسخ به صورت مستقیم

در مواردی لازم نیست که ما ابتدا طرح دعوای الزام کنیم که می توانیم مستقیما آن قرارداد را فسخ کنیم.

مثل آنکه در قرارداد شرط شده باشد که فرد ضامن بدهد اما تخلف کند یا آنکه شرط شده رهن بدهد و تخلف کرده همچنین درباره شروطی که ضمن اجاره انجام‌ می شود نیز مستقیما می توان قرارداد را فسخ کرد.

مشاوره حقوقی فسخ قرارداد به دلیل عدم انجام تعهد

عدم انجام تعهد ممکن است ناشی از موارد و علل مختلفی باشد و در این راستا حتی می توان خسارت عدم انجام تعهد را نیز دریافت کرد. برای راحتی کار بهتر است از همان ابتدا تنظیم قرارداد خود را به متخصص امور قرارداد ها بسپارید تا هم ابهام آن کمتر شود هم ضمانت اجرای بهتری برای تخلفات در آن در نظر گرفته شود.

برای تنظیم قرارداد می توانید از وکلای گروه وکلای سنا کمک بگیرید. همچنین مورد دیگر این که در دعوای فسخ لازم است اگر قرارداد به خوبی تنظیم نشده دعوای الزام را طرح کنید که بهتر است این مورد را برای پیشبرد دعوا به وکیل دادگستری بسپارید تا با سرعت بیشتر کار ها پیش برود و این که می توانید از مشاوران موسسه نیز مشاوره دریافت کنید و از جزئیات امر آگاه شوید.

اقدام خود سر و بدون مشورت ممکن است به قرار رد دعوا منجر بشود که در آرای دادگاه ها نیز ملاحظه می شود که به دلایل مختلف دعوای فرد پس از صرف زمان و هزینه زیاد رد می شود.

مشاوره حقوقی فسخ قرارداد به دلیل عدم انجام تعهد

نتیجه گیری

فسخ به دلیل عدم انجام تعهد در بسیاری از موارد نیاز به این دارد که در دادگاه، دعوای الزام به ایفای تعهد طرح شود. البته در استثنائاتی می توان بدون طرح این دعوا مستقیما قرارداد را فسخ کرد که مختصرا در بالا به این امر اشاره شد.

برای فسخ مستقیم به دلیل عدم انجام تعهد بهترین راه حل تنظیم درست و بجای قرارداد است که به آن اشاره کردیم.

سوالات متداول

چه زمانی فسخ به دلیل عدم انجام تعهد ممکن است؟

اگر در قرارداد شرطی خلاف پیش بینی نشده باشد؛ ابتدا باید طرح دعوای الزام را از دادگاه درخواست کرد و سپس در صورت اجرا نکردن آن قرارداد را فسخ کرد.

آیا می توان قرارداد را مستقیم بدون دعوای الزام فسخ کرد؟

تنها در موارد استثنایی ممکن است همچنین اگر در قرارداد شرط بشود نیز این امر ممکن خواهد بود.

چه موارد استثنائا به طور مستقیم قابل فسخ هستند؟

موارد مانند شرط دادن ضامن، شرط دادن رهن و شروط ضمن عقد اجاره مستقیما در صورت تخلف قابل فسخ هستند.

5 پرسش و پاسخ ها

  • ز الهی

    30 تیر 1401 - 7:58 ق.ظ

    سلام من یک خونه پیش فروش خریدم چک اول پاس شد چک دوم رو دو هفته شفاها وقت گرفتم که موافقت کردن.اما بعد ۸ روز اظهارنامه فسخ زدن.در صورتی که من از اظهارنامه خبر نداشتم و دو روز بعد جای چک رو پر کرده بودم .ایشون هم چک رو برنمیداره و تو قرداد نوشته عدم تعهد باعث فسخ یکطرفه از طرف فروشنده میشه…
    من الان ضرر مالی زیادی کردم آیا خسارت برعهده من هست یا ایشون ؟

    • بهزاد زینالی

      30 تیر 1401 - 9:02 ق.ظ

      سلام: اگر در قرارداد شما پاس نشدن چک موجبی برای فسخ درج شده باشد بله می تواند فسخ نماید و برای مهلت گرفتن چک اگر شاهدی داشته باشید می توانید به استناد شاهدان مانع از فسخ شوید.

  • عاطی

    2 مرداد 1401 - 3:05 ق.ظ

    با سلام. خسته نباشید
    من یک واحد مسکن مهر داشتم فروختم به یکی و تو محضر بهش بمدت ۶ماه وکالت دادم که به نام خودش بزنه.این واحد وام هم داره که باید قسط هاش رو پرداخت کنه و وام رو هم به نام خود بزنه.و تو قرار داد امضا کرده که قسط ها رو بریزه ولی ۴ ماه هست که قسطی پرداخته نکرده و از وکالتی که من بهش دادم ۲ ماه میمونه .اگه تا دو ماه قسط ها رو پرداخت نکنه و سند رو بنامش نزنه من میتونم فسخ قرارداد کنم و پولش رو برگردونم واحدم رو به کس دیگه بفروشم؟؟؟

    • بهزاد زینالی

      2 مرداد 1401 - 9:05 ق.ظ

      سلام: اگر در قرارداد شرط فسخی درج شده باشد بله می توانید در غیر این صورت وکالت از بین می رود و نمی توانید بر این مبنا قرارداد را فسخ نمایید چون ایشان سر موعد تعهد را انجام ندادند و خیار قانونی نداریم بتوان به موجب ان بابت نقض عهد قرارداد را فسخ کنیم.

      • عاطی

        2 مرداد 1401 - 12:01 ب.ظ

        بعد دو ماه مدت وکالتم تموم میشه و واحد به اسم من در میاد بدونه این که بفهمه میتونم واحدم رو بفروشم به کس دیگه و پول طرف رو هم پس بدم؟؟؟چون سند نمیزنه و وام رو به اسمش نمیکنه از بانک بهم هشدار میاد

پرسش و پاسخ