شرایط ارث زن دوم از شوهر در صورت داشتن یا نداشتن فرزند

ارث زن دوم از شوهر

بسیار پیش می آید که زنی که همسر دوم مردی بوده است پس از مرگ شوهرش، بر سر سهم الارث دچار اختلاف با فرزندان و همسر اول مرحوم شده است. به طوریکه همسر اول و فرزندانش او را بی نصیب از ارث دانسته اند.

اما باید دید نظر قانون در این خصوص چیست؟ همسر دوم در چه صورتی از شوهر ارث می برد؟ آیا تفاوتی در این خصوص بین نکاح دائم و موقت می باشد؟ اگر زن دوم فرزند داشته باشد سهم ارثش چقدر است؟ آیا آن ها هم ارث می برند؟ در صورتی که همسر دوم در زمان حیات شوهر از او طلاق گرفته باشد اما در عده باشد هم ارث می برد؟

در این مقاله به پاسخ پرسش های فوق و سایر مسایل مرتبط با ارث زن دوم از شوهر می پردازیم.

به موجب ماده ۸۶۴ قانون مدنی زن پس از مرگ همسرش ارث می‌برد البته به سه شرط:

  1. در صورتی که در عقد دائم او بوده، بنابراین در نکاح موقت زن به طور کلی ارث نمی برد چه زن اول چه زن دوم ( ماده ۹۴۰ قانون مدنی )
  2.  قبل از مرگ شوهرش زنده باشد. ( ماده ۸۷۵ قانون مدنی )
  3.  مرد به توسط زن به قتل نرسیده باشد. زیرا قتل از موانع ارث است چه در مورد همسر دوم چه در مورد سایر ورثه (ماده ۸۸۰ قانون مدنی)

ارث زن دوم از شوهر

  • میزان سهم الارث زن دوم چقدر است؟

حال که دانستیم زن دوم نیز در صورت وجود شرایطی از همسر ارث می برد میخواهیم بدانیم میزان ارث او چقدر است؟

به موجب ماده ( ۹۴۲ قانون مدنی ) در صورتی که مردی دو یا چند همسر دایم داشته باشد ، یک چهارم اموال ( در صورت نداشتن فرزند ) و یک هشتم اموال  ( در صورت داشتن فرزند ) بین آن ها به تساوی تقسیم خواهد شد.
به عبارت دیگر سهم زن از شوهر به طور کلی یک چهارم ( در صورت نداشتن فرزند ) و یک هشتم می باشد، حال چنانچه مرد دارای چند همسر دایم باشد این میزان به طور مساوی بینشان تقسیم می شود.

نکته حایز اهمیت این می باشد که منظور از داشتن فرزند به طور کلی فرزندان مرد می باشد و فرقی نمی کند که از کدام زن باشد. به عبارت دیگر همین که مرد دارای فرزند باشد سهم ارث زنان از یک چهارم به یک هشتم کاهش می یابد حتی در صورتی که یکی از زنان از مرد هیچ فرزندی نداشته باشد نیز سهم او یک هشتم است.

در گذشته زن به استناد ماده ۹۴۶ قانون مدنی فقط از اموال منقول (هر چیزی که از شوهر باقی مانده بود) ارث می‌برد و در اموال غیرمنقول (ساختمان و زمین) سهمی نداشت.

اما به موجب قانون جدید زن در صورت داشتن فرزند از همسر مرحومش، یک هشتم از اموال منقول و یک هشتم نیز از قیمت اموال غیرمنقول از جمله عرصه و اعیان – ساختمان و زمین – ارث خواهد برد.ارث زن دوم از شوهر

میزان ارث زن دوم در صورت داشتن فرزند

در صورتی که شوهر در زمان فوت هیچ فرزند یا نوه‌ای از همسرش یا از همسران قبلی نداشته باشد، زن از اموال مرد یک چهارم ارث می‌برد. در غیر این صورت یک هشتم از اموال مرد را ارث خواهد برد.

در صورتی که مرد هیچ فرزندی نداشته باشد، سهم زن یک چهارم از اموال منقول و یک چهارم از فروش اموال غیرمنقول یعنی عرصه و اعیان – ساختمان و زمین – ارث خواهد برد خواهد برد.

البته به این مساله مهم نیز باید توجه داشت که دو زن که یکی از آن‌ها فرزندی ندارد، اما زن دوم فرزندانی دارد، پس از مرگ همسر، زن اول با آن که فرزندی از شوهر متوفی نداشته است، ولی به علت وجود فرزندان همسر دوم نصف یک هشتم از اموال شوهرش را ارث خواهد برد.»

همچنین به موجب ماده ۸۴۳ قانون مدنی در صورتی مرد، تا ثلث اموالش را برای همسر دوم یا هر شخص دیگری وصیت کرده باشد سایر ورثه نمی توانند مانع ارث بردن او شوند.

یعنی برای مثال اگر خانه‌ای که از سوی شوهر متوفی برای همسرش وصیت شده از نظر قیمتی بیش از یک سوم اموال او نباشد وصیتنامه صحیح می باشد. در غیر این صورت ورثه میبایست درباره بقیه ثلث اموال اجازه دهند.ارث زن دوم از شوهر

ارث زن دوم در صورت طلاق

به موجب ماده ۹۴۳ قانون مدنی: اگر مرد، زن خود را به صورت رجعی (طلاقی که به طور معمول انجام می‌یابد) طلاق داده باشد و در زمان عده (سه بار پاکی) فوت کرده باشد زن از اموال شوهر ارث می‌برد. اما در صورتی که طلاق باین باشد و یا مدت عده تمام شده باشد زن ارث نمی برد.

طلاق رجعی طلاقی است که مرد تا پایان عده (مدت زمان رجوع) می تواند به زن خود رجوع کند ولی در طلاق باین چنین امکانی وجود ندارد.

طلاق در موارد زیر باین است و مرد حق رجوع ندارد:

  • طلاقی که قبل از نزدیکی رخ دهد ،
  • طلاق زن یائسه
  • طلاق خلع و مبارات ؛ مادام که زن به عوض رجوع نکرده باشد ،
  • سومین طلاق که پس از سه وصلت متوالی واقع شود.

43 پرسش و پاسخ ها

  • وحید

    14 آذر 1399 - 1:36 ق.ظ

    سلام وقت بخیر و خسته نباشید
    سوالم اینه که اگر مرد کمتر از شش ماه باشد که زن دوم را بعد از فوت همسر اولش اختیار کرده باشد و در طی کمتر از شش ماه فوت کند آیا زن دوم ه به تازگی به عقد متوفی درآمده از اموال شوهر مرحومش ارثی میبرد یا خیر ؟
    تشکر و سپاس از پاسخ جنابعالی

    • بهزاد زینالی

      15 آذر 1399 - 11:05 ق.ظ

      سلام در صورتی که همسرتون در حال بیماری با شما ازدواج کرده و در اثر همون بیماری فوت شده شما ارث می برید اما یک شرط داره اونم رابطه جنسی یا همان دخوله در غیر این صورت نیز( غیر بیماری) ارث خواهید بر

  • مرجان

    20 آذر 1399 - 7:06 ب.ظ

    سلام همسر من از ازدواج قبل دو فرزند داره که ۵ سال پیش جدا شده من سه سال هست با ایشان ازدواج کردم و فرزندی ندارم میشه لطفا راهنمایی کنید که بعدها سهم الارث من چگونه هست؟

    • بهزاد زینالی

      22 آذر 1399 - 12:42 ب.ظ

      سلام سهم شما از ارث اموال شوهرتون اگه خودنون بچه داشته باشین یک ششم اگه ندارین یک سوم بچه ای شوهرتون منتسب به شما نمیشه

  • Omid

    17 دی 1399 - 11:52 ق.ظ

    با سلام. پدرم زن اولش فوت کرده و از او ۴ پسر دارد. بعد ازفوت زن اول، زن دوم گرفته ولی ازش فرزندی نداره. حالا با توجه به این موضوع آیا به همسر دوم ارث زمین کشاورزی و ساختمان می رسد؟ کلا این زن دوم از چه اموالی ارث می برد؟ و مقدار آن چگونه است؟
    با تشکر

    • بهزاد زینالی

      17 دی 1399 - 12:53 ب.ظ

      سلام یک هشتم از ما ترک میت برای ایشان است

  • حسن

    19 دی 1399 - 2:57 ق.ظ

    سلام
    پدر من زن اولش فوت کرده و زن دوم گرفته از زن اول ۴پسر و یک دختر داره .ولی از زن دوم فرزندی نداره ایا بعد از فوت پدر زن دوم میتونه تقاظای مهریه کنه ؟ از امول به جا مانده شوهرش

    • بهزاد زینالی

      20 دی 1399 - 4:23 ب.ظ

      بله از ما ترک اول مهریه وصول میشه

  • صادق شروکی

    19 دی 1399 - 1:19 ب.ظ

    باسلام
    پدربزرگ من همسر دوم اختیار کرد و پس از ۱۳,سال از ادواجشان ۲پسر صاحب شد و خلاصه پدر بزرگم فوت کردن و همسر او رفت و ازدواج مجدد کرد ولی پسراش خونه پدر بزرگم موندن و بلاخره بزرگ شدن و هر کدوم الان حدود۲۰سال سن دارن .میخاستم بدونم آیا زن دوم پدربزرگم که پس از فوت پدربزرگم ازدواج مجدد کرده در ارث حقی داره یا نه؟
    ممنون میشم پاسخ بدید

    • بهزاد زینالی

      20 دی 1399 - 4:22 ب.ظ

      بله به اندازه یک هشتم از اموال متوفی ارث می برد

  • تینا

    27 دی 1399 - 4:24 ق.ظ

    سلام وقتبخیر. همسر بنده از ازدواج قبلش یک دختر داره و من که همسر دوم ایشون هستم فرزندی ندارم. میشه شرایط ارث رو بگید. و اینکه اگه بچه دار بشم به چه صورته؟ البته عقد ما کمتر از سه ماه بعداز طلاقشون بوده. سپاس

    • بهزاد زینالی

      27 دی 1399 - 11:00 ق.ظ

      به شما یک هشتم ارث میرسه و بسته به جنسیت بچه ها میزان ارث تفاوت میکنه .برای اینکه با جزییات بدونید میتونید تماس بگیرید.۰۲۱۹۱۰۰۲۰۹۰

  • احمد

    7 بهمن 1399 - 6:05 ب.ظ

    باسلام همسر دوم پدر ما فوت شده و مقداری دارایی داردو فرزند هم ندارد. ارث باقیمانده از وی به فرزندان همسر اول می رسد یا به اشخاص دیگری مثل برادرانش؟
    ممنون میشم توصیح دهید

  • احمد جوادی

    7 بهمن 1399 - 6:09 ب.ظ

    سلام. پدر من همسر دوم داشته و پس از فوت اموالی به همسر دوم رسیده و اکنون همسر دوم فوت شده اکنون اموال آن به فرزندان همسر اول می رسد یا اشخاص دیگری چون برادرانش؟

    • بهزاد زینالی

      8 بهمن 1399 - 10:28 ق.ظ

      سلام خیر فرزندان همسر اول ارث نمی برند اگر فرزند نداشته باشد برادرش ارث می برد

  • سیاوش

    9 بهمن 1399 - 12:36 ب.ظ

    سلام خسته نباشید،،دوست من مادرش دوسال پیش فوت شده خودش با سه خواهرن،، پدرش الان زن دوم گرفته
    که زنش یه فرزند از شوهر قبلیش داره
    الان دو باب خونه دارن
    اگه پدر دوستم فوت کنه،،چه مقدار از ارث میرسه به زن دومش و آیا میتونه مهریشو بعد از فوت شوهرش درخواست کنه‌

    • بهزاد زینالی

      9 بهمن 1399 - 2:07 ب.ظ

      سلام یک هشتم به ایشان خواهد رسید. بله امکان دریافت مهریه هم هست

  • سیاوش

    14 بهمن 1399 - 11:08 ب.ظ

    سلام اگر زن دوم بدون فرزند مهریه خودرا به اجرا بگذارد چی؟

    • بهزاد زینالی

      15 بهمن 1399 - 10:29 ق.ظ

      سلام.ابتدا مهریه کسر می شود بعد ارث تقسیم می گردد

  • سینا سعیدیان

    2 اسفند 1399 - 9:09 ب.ظ

    سلام؛
    پدربزرگ م بعد از فوت مادربزرگم، ازدواج دیگه ای کردند که از این همسر، صاحب فرزند نشدند. حالا که پدربزرگم فوت شده اند،
    آیا ارثیه ای که به این همسردوم شان میرسد ، فقط یک هشتم اموال منقول است یا ایشان علاوه برآن یک هشتم از امول غیرمنقول را هم ارث می برد؟

    • بهزاد زینالی

      4 اسفند 1399 - 11:37 ق.ظ

      سلام علاوه بر اموال منقول از قیمت اموال غیر منقول نیز یک هشتم می برند

  • سینا سعیدیان

    3 اسفند 1399 - 2:09 ب.ظ

    در مورد سوالم یه توضیحی بدم که مال مورد ارث، زمین کشاورزی هست …
    ممنونم از توجه شما

  • سعید

    18 اسفند 1399 - 10:49 ب.ظ

    سلام پدرم همسر دوم دائمی بعد از فوت مادر اختیارکرده همسر دوم از همسر قبلش فرزند و از ان فرزند نوه هم دارد حال اگر همسر دوم‌پدرم و فرزندش فوت کرده باشد وارث ارثیه همسر دوم پدرم چ کسی هست. نوه اش؟

    • بهزاد زینالی

      23 اسفند 1399 - 10:02 ق.ظ

      سلام پدر شما نیز ارث خواهد برد

  • احمد

    17 فروردین 1400 - 10:46 ب.ظ

    سلام
    زن اول فوت شده است و چند فرزند دارد،
    زن دوم زنده است و هیچ فرزندی از این شوهر نداره.
    سهم ارث زن دوم چقدر است؟
    و از همه اموال(منقول و غیر منقول)؟

    • بهزاد زینالی

      21 فروردین 1400 - 11:56 ق.ظ

      سلام یک هشتم از اموال همسر ارث می برد

      • احمد

        21 فروردین 1400 - 5:20 ب.ظ

        تشکر از سایت بسیار خوب تون

  • فرزانه

    23 فروردین 1400 - 2:20 ق.ظ

    زن اول طلاق گرفته و مرد از اونیک بچه دارد..زن دوم فرزندی ندارد..ارث زن دوم از ملک و ساختمان چقدر هست و تکلیف مهریه چگونه میشوذ؟

    • بهزاد زینالی

      25 فروردین 1400 - 10:54 ق.ظ

      سلام زن دوم همراه زن اول یک هشتم اموال را به ارث خواهد برد مهریه نیز قابل مطالبه است

  • رضا

    23 فروردین 1400 - 7:53 ق.ظ

    سلام پدر من دوتا خونه داشت یکی زد به نام زن اول و وصیت کرد که خونه دوم برسه به زن دوم بعد از فوتش بچه های زن اول میگن که ما میدونیم پدرمان وصیت کرده ولی چون به نامش نزده سهم خودمونو از این خونه میخواهیم با توجه به اینکه ارزش خونه یک سوم اموال پدرمان میشود و وصیت نامه را هم بچه های زن اول از بین بردن آیا میشه کاری کرد و با شکایت خونه که سهم زن دوم هست رو گرفت؟

    • بهزاد زینالی

      8 اردیبهشت 1400 - 3:32 ب.ظ

      سلام اگربتوانید وجودوصحت وصیت نامه را اثبات نمایید واقدام به شکایت نمایید

  • لیلی

    16 اردیبهشت 1400 - 2:01 ق.ظ

    با سلام همسر اول شوهرم ۳سال بعد از طلاق از شوهرم برای مهریه اش اقدام میکند و چون همسرم مالی نداشته ایشان ملک پدر شوهرم رو توقیف میکنن که از سهم الارث همسرم مهریشون رو بگیرن الان چندین سال هست که ملک توقیفه و چون مادر شوهرم زنده هستن هیچ اقدامی صورت نگرفته سوال بنده اینه که با توجه به اینکه من از همسرم فرزند پسر دارم آیا من هم میتونم از سهم الارث شوهرم که در توقیف همسر اولش هست مهربه ام رو بگیرم یا خیر چون ایشون اول اقدام کرده و سهم الارث رو توقیف کرده من دیگه نمیتونم اقدام کنم لطفا راهنمایی کنید خیلی ممنونم.

    • بهزاد زینالی

      19 اردیبهشت 1400 - 11:25 ق.ظ

      سلام:بله میتوانید نسبت به وصول مهریه اقدام نمایید.

  • حسین

    22 اردیبهشت 1400 - 1:04 ق.ظ

    سلام ببخشید پدر ما زن دوم گرفته بد از فوت پدر و مادر ارث تقسیم شد منتها زن دوم پدرم یه فرزند داشت که از پدر ما نبود پدرش کسی دیگه بود میخواستم بدونم ما باید به فرزند زن دوم پدرم که از پدر دیگری هست ارث میدادیم یا خیر

    • بهزاد زینالی

      25 اردیبهشت 1400 - 1:13 ب.ظ

      سلام:می تواند بابت سهم الارث مادرش ازشما سهم ببرد.

    • مژگان

      16 خرداد 1400 - 1:47 ق.ظ

      سلام وقتتون بخیر میشه سوال من جواب بدین پدرمن دوتازن داره رفته خونشومحضری به اسم زن اولش کرده که بعدازمرگم برای زن اولم باشه میخواستم ببینم به زن دوم چیزی نمیرسه یعنی؟ ممنون میشم جواب بدین
      ب۳۰۰داده

      • بهزاد زینالی

        17 خرداد 1400 - 1:15 ب.ظ

        سلام:خیر

  • امیر

    3 خرداد 1400 - 6:33 ب.ظ

    سلام وقت شمام بخیر
    میخواستم بدونم که مادر من همسر سوم هست ک دو همسر قبل فوت شده، و شوهرش ۵ تا بچه داره، مادر من هیچ فرزندی نداره از شوهر دومش، سهم ارث مادرم چقدره؟ یک هشته یا یک چهارهه؟

    • بهزاد زینالی

      4 خرداد 1400 - 10:40 ق.ظ

      سلام :اگر همسر مادر شما که فوت کرده دارای فرزندی باشد یک هشتم بدون فرزند باشد یک چهارم

  • سعید

    9 تیر 1400 - 4:26 ب.ظ

    سلام پدرم زن دوم دارد وزن دومش یواشکی کل خانه را محضری به اسم خود کرده وما بعد سه سال متوجه شدیم وگفته مهریه نمیخواهم ولی الان در بود پدرم مهریه میخواهد ومیگوید نمیتوانم ازت پرستاری کنم ایا ما میتوانیم از دست او شکایت کنیم اگه راهنمایی کنید چه کاری انجام بدیم ممنون میشم

    • بهزاد زینالی

      28 مهر 1400 - 11:46 ق.ظ

      سلام: بله می توانید شکایت نمایید و در مورد مهریه مهریه حق زن هست می تواند مطالبه نماید.

  • پری

    12 تیر 1400 - 1:44 ق.ظ

    سلام شوهر من از ازدواج اولش که همسرش رو طلاق داده دو پسر داره ولی ما قصد بچه دار شدن نداریم آیا بعد فوت همسرم حقوق بازنشستگیش کامل به من میرسه ؟ یا پسراشم حقوق میگیرن؟

    • بهزاد زینالی

      28 مهر 1400 - 11:39 ق.ظ

      سلام: کامل به شما نمیرسه به دخترش و پسرش هم می رسد ولی پسر تا ۲۰سالگی و دختر که مجرد باشه.

پرسش و پاسخ بسته شده اند